Trong bài viết này tôi không có kỳ vọng nói về toàn văn bản Cáo trạng mà chỉ bàn về quan điểm trích điều luật tại phần kết luận của cáo trạng. Sau khi phân tích hành vi phạm tội của bị can, khẳng định hành vi phạm tội của bị can đã phạm tội gì, theo quy định tại điểm, khoản, điều nào của BLHS và sau đó ta trích dẫn điều luật; có hai quan điểm trích dẫn điều luật vào cáo trạng:
Quan điểm 1: C
hỉ trích dẫn cấu thành cơ bản và điểm, khoản của Điều luật mà bị can bị truy tố. Những người theo quan điểm này trích như vậy sẽ rút ngắn được quá trình đọc cáo trạng của kiểm sát viên tại phiên tòa.
Quan điểm 2:
Phải trích toàn bộ Điều luật mà bị can, bị cáo bị truy tố, xét xử. Những người theo quan điểm này cho rằng làm như vậy đảm bảo được quá trình tranh tụng tại Tòa án với những lý do sau:
+
Thứ nhất: Trong quá trình xét xử, tranh tụng tại phiên tòa bị cáo đảm bảo quá trình tự bào chữa nhất là bị cáo bị tạm giam, căn cứ trên nội dung của điều luật có thể bị cáo vẫn nhận tội nhưng tự bào chữa cho mình ở điểm, khoản nhẹ hơn tại điều luật, nếu chỉ trích điểm khoản điều luật mà Viện kiểm sát truy tố thì bị cáo không có điều kiện để tranh tụng tự bào chữa cho mình.
+
Thứ Hai: Người bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ có liên quan có khuynh hướng muốn tranh tụng tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị cáo nhưng nếu không trích dẫn những điểm khoản khác của điều luật thì những người này cũng không có căn cứ để tranh tụng làm cho việc điều tra công khai tại tòa giảm tác dụng.
+
Thứ ba: Cơ cấu để cấu thành một tội danh, điều luật có mối quan hệ với nhau rất chặt chẽ muốn xét xử đúng thì phải căn cứ nhiều điểm khoản trong điều luật để định tội và đưa ra quyết định đúng đắn của bản án;
Ví dụ: Các tội 123, 134... các khoản của điều luật có mối liên hệ rất chặt chẽ với nhau; Các tội quy định tại BLHS ngoài hình phạt chính còn có các hình phạt bổ sung như phạt tiền như khoản 3 Điều 321, 322...; cấm đảm nhiệm chức vụ có thời hạn và phạt tiền như khoản 5 của các điều 354, 355, ...; khoản 5 điều 260 cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề; khoản 4 Điều 141 nếu người bị hại rút đơn yêu cầu thì không được đình chỉ xét xử.
+ Thứ tư: Kiểm sát viên tại phiên tòa xét xử công khai, ngoài chức năng thực hành quyền công tố, thực hiện quyền buộc tội và truy tố bị can ra trước Toà án để xét xử về tội danh và điều luật quy định trong Bộ luật hình sự, còn có nhiệm vụ tuyên truyền pháp luật cho những người dân tham gia phiên tòa, việc đọc toàn văn điều luật giúp cho người dân hiểu được điều luật và tuyên truyền cho những người khác đó cũng là một nhiệm vụ của Viện kiểm sát, đảm bảo được nguyện vọng của người dân và quan điểm đổi mới cải cách tư pháp của Đảng và nhà nước ta.
Tôi thống nhất quan điểm thứ hai là trích nguyên văn điều luật vào cáo trạng trên đây là quan điểm trao đổi của cá nhân tôi, rất mong sự đóng góp, góp ý của tất cả bạn đọc nhằm làm cho pháp luật được đầy đủ và hoàn thiện hơn./.
Trần Hoàng Thiên Phúc
