07:25 EDT Thứ hai, 28/09/2020
TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN, TOÀN QUÂN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH!

Menu

Chuyên đề sáng kiến
Hướng dẫn nghiệp vụ
Án lệ
Trang công bố bản án Tòa án
Bộ pháp điển

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 19

Máy chủ tìm kiếm : 7

Khách viếng thăm : 12


Hôm nayHôm nay : 6731

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 258274

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2170617

Tin tức » Trao đổi pháp luật »

Quang cao giua trang

Vấn đề trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người có lỗi nhưng đã chết

Thứ hai - 28/07/2014 04:15
Bồi thường thiệt hại là một trong những vấn đề phải giải quyết trong vụ án hình sự có liên quan đến xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của con người... Trong các vụ án về tội “Vi phạm quy định về phương tiện giao thông đường bộ” qui định tại Điều 202 Bộ luật hình sự chẳng hạn; đã có nhiều vụ án Tòa án cấp phúc thẩm hủy về phần dân sự, do tuyên về chủ thể bồi thường thiệt hại không đúng.

Ở thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi vào ngày 18/7/2014 vừa xảy ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng tại đoạn ngã tư giao giữa đường quốc lộ 1 và đường Lê Thánh Tôn, phường Nghĩa Chánh, thành phố Quảng Ngãi. Người điều khiển xe máy A đi quá tốc độ cho phép đâm vào người điều khiển xe máy B, dẫn tới B bị thương gãy chân phải và chấn thương ở đầu, A chết tại chỗ (giả sử trong vụ án này A là chủ phương tiện hoặc A được chủ sở hữu phương tiện giao cho chiếm hữu, sử dụng). Tai nạn xảy ra do lỗi của người đi xe máy A nhưng hiện nay người đi xe máy A đã chết. B bị thương, nghĩa là bị thiệt hại về sức khỏe và theo nguyên tắc của pháp luật dân sự thuộc trường hợp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, người có lỗi gây ra thiệt hại phải bồi thường cho người bị thiệt hại. Nhưng người có lỗi trong vụ việc nêu trên đã chết, như vậy trách nhiệm bồi thường thiệt hại có phát sinh nếu người gây thiệt hại vẫn có tài sản để lại thừa kế?
           Về vấn đề này cũng đã có một số quan điểm khác nhau:
          Có ý kiến cho rằng căn cứ vào Mục I Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7/2006 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Điều 374 Bộ luật dân sự về căn cứ chấm dứt nghĩa vụ dân sự, Điều 604 Bộ luật dân sự về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại; Điều 605 Bộ luật dân sự về nguyên tắc bồi thường thiệt hại và Điều 606 Bộ luật dân sự về năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân thì không có căn cứ để loại trừ trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người gây thiệt hại hiện đã chết. Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường dựa trên nguyên tắc thì thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời và không thuộc trường hợp “Bên có nghĩa vụ là cá nhân chết hoặc là pháp nhân, chủ thể khác chấm dứt mà nghĩa vụ phải do chính cá nhân, pháp nhân, chủ thể đó thực hiện”. Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng phát sinh khi có đủ các căn cứ: Phải có thiệt hại xảy ra, phải có hành vi trái pháp luật, phải có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi trái pháp luật, phải có lỗi (cố ý hoặc lỗi vô ý) của người gây thiệt hại. Trên cơ sở đó, khoản 1 Điều 637 BLDS 2005 quy định Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thoả thuận khác”. Như vậy, trường hợp người điều khiển xe máy A có di sản để lại, mà người bị thiệt hại yêu cầu bồi thường thiệt hại do lỗi của A gây ra thì B vẫn được bồi thường trong phạm vi giá trị di sản mà A để lại.
          Có ý kiến khác cho rằng người đi xe máy A đã chết tức là không có năng lực hành vi dân sự khi người bị thiệt hại yêu cầu bồi thường, vì vậy nghĩa vụ dân sự không thể phát sinh đối với người không có năng lực hành vi dân sự. Như vậy, trong trường hợp này trách nhiệm dân sự của một người chết không thể phát sinh. Không thể dùng di sản thừa kế của người đó để bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại.
          Còn riêng tôi đồng quan điểm với ý kiến thứ nhất, vì: Trong thực tiễn, nhiều trường hợp tương tự như đã nêu đã phát sinh nhưng thường thì người bị thiệt hại không yêu cầu phía người gây thiệt hại (đã chết) phải bồi thường. Bởi bản thân gia đình người chết cũng đã chịu nhiều mất mát, dù bị tổn thương về sức khỏe nhưng người bị thiệt hại vẫn còn có thể hồi phục và tiếp tục cuộc sống. Nhưng cũng có trường hợp người bị thiệt hại yêu cầu bên gây thiệt hại mà vẫn còn di sản thừa kế phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại. Trong trường hợp này, các cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định năng lực hành vi dân sự của người gây thiệt hại (xác định khi người đó gây thiệt hại chứ không phải là khi bên bị thiệt hại yêu cầu bồi thường). Vì vậy, trách nhiệm bồi thường vẫn phát sinh vì đây không phải là nghĩa vụ phải do chính cá nhân (được hưởng di sản thừa kế) đó thực hiện. Nếu người gây thiệt hại vẫn còn di sản thừa kế thì dù thuộc trường hợp thừa kế theo di chúc hay thừa kế theo pháp luật thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại và người bị thiệt hại chỉ có thể yêu cầu bồi thường trong phạm vi di sản thừa kế.
          Trong vụ tai nại nêu trên, chắc chắn là không phát sinh trách nhiệm hình sự bởi người có hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ (Điều 202 BLHS) đã chết, nhưng nếu bên bị thiệt hại khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại thì Tòa án vẫn thụ lý giải quyết. Dựa trên những chứng cứ mà phía khởi kiện cung cấp về di sản của người gây thiệt hại và căn cứ về thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Mục II Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7/2006 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về xác định thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm và nguyên tắc bồi thường thiệt hại để xác định mức bồi thường thiệt hại.
          Còn nếu A không phải là chủ sở hữu phương tiện mà gây ra thiệt hại cho B như đã nêu trên, thì A không có trách nhiệm bồi thường mà chủ phương tiện mới là người bồi thường thiệt hại cho B theo qui định tại khoản 2, 3, 4 Điều 623 Bộ luật dân sự và  Mục III Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7/2006 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số qui định của Bộ luật dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Tác giả bài viết: Thanh Tài- Viện KSND TP.Quảng Ngãi

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn:

Những tin cũ hơn:

 
Lịch tiếp công dân
Kết quả xử lý đơn
Tin báo tố giác
Kế hoạch - Tài chính

Ảnh hoạt động

Đăng nhập thành viên