16:22 EST Chủ nhật, 23/01/2022
TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN, TOÀN QUÂN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH!

Menu

Chuyên đề sáng kiến
Hướng dẫn nghiệp vụ
Án lệ
Trang công bố bản án Tòa án
Bộ pháp điển

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 67


Hôm nayHôm nay : 17518

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 501579

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6353678

Tin tức » Trao đổi pháp luật »

Chúc mừng năm mới
Quang cao giua trang

Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP ngày 25/12/2001 hướng dẫn áp dụng một số quy định tại chương XIV “Các tội xâm phạm sở hữu” của Bộ luật hình sự năm 1999 sớm được bổ sung, thay đổi

Thứ ba - 05/01/2016 01:51
Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP ngày 25/12/2001 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện KSND tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư Pháp (sau đây gọi tắc là TTLT số 02/2001), có hiệu lực thi hành ngày 10/01/2002. Thông tư ban hành nhằm hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Chương XIV “Các tội xâm phạm sở hữu” của Bộ luật hình sự năm 1999.

     Bộ luật hình sự năm 1985 qua 05 lần sửa đổi, bổ sung (1989, 1991, 1992,1997 và 1999), Bộ luật hình sự năm 1999 có hiệu lự thi hành kể từ ngày 01/7/1999 thì sau hơn 02 năm TTLT số 02/2001 mới được ban hành để hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Chương XIV “Các tội xâm phạm sở hữu”. Việc ban hành TTLT số 02/2001 đã giúp các cơ quan tố tụng rất thuận lợi trong việc áp dụng để xử lý không những cho các tội phạm về “Xâm phạm sở hữu” mà nó còn là cơ sở để  vận dụng để xử lý các tội phạm về kinh tế - chức vụ và tham nhũng. Nhưng sau hơn 13 năm thực hiện và qua nhiều lần Bộ luật hình sự được sửa đổi (gần nhất là Bộ luật hình sự sữa đổi năm 2015 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2015 và có hiệu lực thi hành vào ngày 01/7/2016) nhưng TTLT số 02/2001 vẫn còn hiệu lực thi hành, trong khi đó một số quy định trong TTLT số 02/2001 không còn phù hợp, một số quy định không rõ ràng nên dẫn đến việc áp dụng của các cơ quan tố tụng còn tùy tiện và không thống nhất. Trong phạm vi bài viết này tôi nêu ra một số các quy định không còn phù hợp, không rõ ràng cần sớm được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp và rõ ràng hơn để dễ áp dụng đối với các trường hợp sau:
     
     - Trường hợp thứ nhất: Bộ luật hình sự sửa đổi năm 2009 có hiệu lực thi hành vào ngày 01/01/2010 phần định lượng cấu thành cơ bản của các tội “Xâm phạm sở hữu” đã được nâng lên như định lượng cấu thành cơ bản của tội “Trộm cắp tài sản” trước đây là 500.000 đồng hoặc tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” là 1.000.000 đồng…;  Bộ luật hình sự sửa đổi năm 2009 đã tăng lên như định lượng cấu thành cơ bản của tội ‘Trộm cắp tài sản”  là 2.000.000 đồng hoặc tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” là 4.000.000 đồng..;  Quy định của TTLT số 02/2001 đã lỗi thời song vẫn còn tồn tại trong một văn bản quy phạm pháp luật hơn mười ba năm (từ ngày 01/10/2002 đến nay), nên cần phải sửa đổi kịp thời cho phù hợp.
         
    - Trường hợp thứ hai: Tại điểm b mục 5 phần II TTLT số 02/2001 quy định “Việc thực hiện các hành vi xâm phạm sở hữu có tính chất chuyên nghiệp, lấy tài sản do việc xâm phạm sở hữu mà có làm nguồn sống chính”. Tại tiểu mục 5.1 mục 5 của Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao quy định, chỉ áp dụng tình tiết “phạm tội có tính chất chuyên nghiệp” khi có đủ điều kiện “Cố ý phạm tội từ năm lần trở lên về cùng một tội phạm không phân biệt đã truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiện hình sự hoặc chưa được xáo án tích; Người phạm tội đều lấy các lần phạm tội làm  nghề sinh sống và lấy kết quả của việc thực hiện tội phạm làm nguồn sống chính”. TTLT số 02/2001vẫn còn hiệu lực thi hành, Nghị quyết số 01/2006/NQ-HĐTP ngày 12/5/2006  của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành sau nhưng không phủ quyết được quy định của TTLT số 02/2001, do đó cần sửa đổi cho thống nhất.
      
     - Trường hợp thứ ba: Phần cuối của tiết c tiểu mục 3.4 mục 3 phần I của TTLT số 02/2001 quy định “Ngoài các thiệt hại về tính mạng, sức khỏe và tài sản, thì thực tiễn cho thấy có thể còn có thiệt hại phi vật chất, như ảnh hưởng xấu đến việc thực hiện đường lối của Đảng, chính sách của nhà nước, gây ảnh hưởng về an ninh, trật tự an toàn xã hội…”, trong các trường hợp này  phải tùy vào các trường hợp cụ thể để đánh giá mức độ của hậu quả do tội phạm gây ra là “nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng”. Để đánh giá được hành vi đó gây ra là nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng ảnh hưởng về an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Thực tế thì hành vi xâm phạm đến tài sản của người khác một cách trái pháp luật hậu quả sẽ gây ảnh hưởng  ít hay nhiều về an ninh, trật tự, an toàn xã hội, nhưng để kết luận ảnh hưởng đó là “nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng” thì còn có cách hiểu và vận dụng rất khác nhau trong thực tiễn. Quy định này chưa rõ ràng dẫn đến quá trình áp dụng còn tùy tiện chủ yếu do đánh giá, nhận thức áp đặt ý thức chủ quan của người tiến hành tố tụng.
         
     - Trường hợp thứ tư: Hành vi xâm phạm sở hữu không có lần nào giá trị tài sản chiếm đoạt đủ định lượng tối thiếu của khung cơ bản của điều luật; việc áp dụng tình tiết “phạm tội chuyên nghiệp, phạm tội nhiều lần” quy định tại TTLT số 02/2001. Tôi đồng tình với bài viết của tác giả Phan Minh Nhựt (Phòng 1Viện KSND tỉnh Quảng Ngãi). TTLT số 02/2001 đã hướng dẫn và đưa ra ví dụ song cũng không thể dự liệu hết được tất cả các trường hợp xảy ra trong thực tiễn, do đó cần phải nghiên cứu và áp dụng đúng với tinh thần quy định tại khoản 2 Điều 48 BLHS “Những tình tiết đã là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng”.

Tác giả bài viết: Nguyễn Công Thành – P3

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn:

Những tin cũ hơn: