16:37 EST Chủ nhật, 23/01/2022
TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN, TOÀN QUÂN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH!

Menu

Chuyên đề sáng kiến
Hướng dẫn nghiệp vụ
Án lệ
Trang công bố bản án Tòa án
Bộ pháp điển

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 56

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 54


Hôm nayHôm nay : 17518

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 501770

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6353869

Tin tức » Trao đổi pháp luật »

Chúc mừng năm mới
Quang cao giua trang

Bàn về áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần và áp dụng tình tiết định khung tăng nặng đối với các tội xâm phạm sở hữu

Thứ hai - 11/01/2016 02:47
Sau khi nghiên cứu bài viết: Thực trạng áp dụng tình tiết tăng nặng phạm tội nhiều lần theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 48 bộ luật hình sự trong trường hợp nhiều lần thực hiện hành vi cùng loại đối với các tội xâm phạm sở hữu, của tác giả Phan Minh Nhựt - Phòng 3, Viện tỉnh. Tôi có quan điểm đối với một số trường hợp sau:

* Trường hợp: Tổng giá trị tài sản của các lần chưa vượt khung cơ bản của điều luật, trong đó có một lần đủ định lượng trên mức tối thiểu và tất cả những lần còn lại có tổng giá trị bằng hoặc trên mức tối thiểu của khung cơ bản và thuộc một trong những trường hợp quy định tại mục 5 phần II của TTLT số 02/2001. Trường hợp này tác giả Phan Minh Nhựt cho rằng đủ điều kiện áp dụng tình tiết tăng nặng: phạm tội nhiều lần là phù hợp với điểm g khoản 1, khoản 2 Điều 48 Bộ luật hình sự.
Trường hợp này theo tôi không thể áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần, quy định tại  điểm g khoản 1 Điều 48 BLHS đối với người phạm tội. Tại vì: trước hết chúng ta cần hiểu: “phạm tội nhiều lần là phạm tội từ hai lần trở lên như hai lần trộm cắp, hai lần lừa đảo ... và mỗi lần thực hiện hành vi đã cấu thành tội phạm độc lập nhưng tất cả các tội phạm đó đều bị xét xử trong cùng một bản án” ( Đinh Văn Quế - Bình luận khoa học BLHS năm 1999 phần chung, NXB thành phố Hồ Chí Minh,  tr. 293).
 Mặc dù người phạm tội  nhiều lần thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, nhưng trong đó chỉ có một lần chiếm đoạt đủ định lượng trong cấu thành cơ bản ( khoản 1, Điều luật tương ứng), còn các lần khác không đủ định lượng và có một trong những trường hợp quy định tại mục 5 phẩn II của TTLT 02/2001 thì cũng không thể áp dụng tình tiết tặng nặng: phạm tội nhiều lần. Vì trong một vụ án xâm phạm sỡ hữu, người phạm tội có nhiều lần thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, nhưng chỉ có một lần đủ định lượng, còn tất cả các lần khác không đủ định lượng, thì cũng xác định một lần phạm tội, còn các lần khác chưa thỏa mãn dấu hiệu về mặt khách quan của tội phạm ( định lượng tài sản chiếm đoạt). Vậy nếu áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần thì không đúng với cách hiểu về phạm tội nhiều lần như đã nêu trên. Trường hợp này cũng không thể lấy một lần chiếm đoạt đủ định lượng để xác định một lần phạm tội, còn các lần khác chưa đủ định lượng thì chuyển sang lấy một trong những trường hợp quy định tại mục 5 phẩn II của TTLT 02/2001 để xác định một lần phạm tội nữa từ đó áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS:  phạm tội nhiều lần. Vì trong một vụ án hình sự không  cho phép suy luận như vậy để cắt xoắn hành vi phạm tội từ đó áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS đối với người phạm tội. Vì suy luận, cắt xoắn hành vi để áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS như vậy là gây bất lợi cho người phạm tội và không đúng với quy định tại Điều 10 Bộ luật TTHS năm 2003. Trường hợp này họ chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1, Điều luật tương ứng và không phải chịu tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần.
*Trường hợp: Có nhiều lần thực hiện hành vi cùng loại mà có ít nhất hai  lần có giá trị chiếm đoạt bằng hoặc trên mức tối thiểu của khung cơ bản và có nhiều lần khác có giá trị chiếm đoạt của mỗi lần chưa đủ mức tối thiểu của khung cơ bản nhưng tổng cộng tất cả các lần chưa đủ mức tối thiểu này bằng hoặc trên mức tối thiểu của khung tăng nặng. Với trường hợp này tác giả Phan Minh Nhựt cho rằng có đủ điều kiện để áp dụng tình tiết phạm tội nhiều lần và định khung tăng nặng.
Theo tôi trường hợp này chỉ áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần, chứ không thể áp dụng tình tiết định khung tăng nặng đối với người phạm tội. Bởi vì: có nhiều lần thực hiện hành vi chiếm đoạt, nhưng trong đó chỉ có hai lần chiếm đoạt tài sản đủ định lượng trong cấu thành cơ bản của khoản 1 Điều luật tương ứng nhưng chưa đủ định lượng của khung tăng nặng liền kề        ( vd: hai lần trộm cắp mỗi lần chiếm đoạt 10 triệu đồng, hai lần là 20 triều đồng, chưa đến 50 triều đồng). Như vậy một người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội được coi là tội phạm và phải chịu trách nhiệm hình sự khi đã thỏa mãn của 4 yếu tố cấu thành tội phạm ( ở đây chúng ta chỉ tập trung đánh giá về hành vi chiếm đoạt trong mặt khách quan của tội phạm). Còn những lần khác họ thực hiện hành vi chiếm đoạt nhưng chưa đủ định lượng trong cấu thành cơ bản, không thoản mãn về mặt khách quan của tội phạm thì chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm và họ không phải chịu trách nhiệm hình sự ( trường hợp này chỉ áp dụng biện pháp xử lý hành chính). Vì vậy không thể lấy những lần chưa đủ định lượng cộng với những lần khác đủ định lượng để đủ mức khởi điểm của khung tăng nặng liền kề, từ đó áp dụng tình tiết tăng nặng định khung. Vận  dụng như vậy không với quy định của pháp luật, trái với nguyên tắc: “ suy đoán vô tội" quy định tại Điều 13 Bộ luật TTHS năm 2015.
*Trường hợp: Có 02 lần thực hiện hành vi cùng loại chiếm đoạt tài sản đều trên mức tối thiểu của khung cơ bản và tổng 02 lần trên mức tối thiểu của khung tăng nặng liền kề. Trường hợp này áp dụng tình tiết tăng nặng định khung hình phạt và áp dụng  tình tiết TNHS: phạm tội nhiều lần là đúng quy định:
Ví dụ: ngày 15/7/2015  A thực hiện hành vi trộm cắp chiếm đoạt tài sản trị giá 25 triệu đồng, tiếp đến ngày 10/8/2015 A trộm cắp chiếm đoạt tài sản trị gái 30 triệu đồng, tổng giá trị tài sản chiếm đoạt 55 triệu đồng. Trường hợp này truy tố, xét xử A với tình tiết định khung tăng nặng: Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng, quy định tại điểm e, khoản 2, Điều 138 BLHS và áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần, quy định tại điểm g, khoản 1, Điều 48 BLHS là đúng quy định, không trái với khoản 2, Điều 48 BLHS. Bởi vì:
Khoản 2, Điều 48 BLHS quy định “ Những tình tiết đã là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng”. Mà tình tiết tăng nặng quy định tại khoản 1, Điều 48 BLHS có 14 tình tiết tăng nặng ( từ điểm a đến điểm 0). Đối chiếu với những tình tiết định khung quy định tại khoản 2, Điều 138 BLHS khi đã áp dụng thì không áp dụng tình tiết tăng nặng theo quy định tại khoản 1, Điều 48 BLHS,  đó là: điểm a) có tổ chức; điểm b) có tính chất chuyên nghiệp; điểm c) tái phạm nguy hiểm; điểm d) dùng thủ đoạn xảo quyệt    ( khoản 2, Điều 138 BLHS).
Như vậy đối với vụ án trên: áp dụng tình tiết định khung tăng nặng quy định tại điểm e, khoản 2, Điều 138 BLHS ( Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng) và áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần quy định tại điểm g, khoản 1, Điều 48 BLHS là hoàn toàn có căn cứ đúng pháp luật, vì : không thuộc một trong 4 điểm nêu trên và không có sự trùng lặp cả về thuật ngữ cũng như nội hàm giữa tình tiết định khung tăng nặng  và tình tiết tăng nặng TNHS. Chính vì vậy thực tiễn xét xử các vụ án xâm phạm sở hữu thuộc trường hợp này, Tòa án các cấp áp dụng tình tiết định khung tăng nặng và áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS: phạm tội nhiều lần đối với bị cáo.
Trên đây là những ý kiến trao đổi với tác giả Phan Minh Nhựt, mong các bạn đọc cùng tham gia trao đổi, góp ý.

Tác giả bài viết: Phùng Thanhh Liễu - Phòng 7, Viện tỉnh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn:

Những tin cũ hơn: