19:35 EST Thứ ba, 07/02/2023
TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN, TOÀN QUÂN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH!

Menu

Chuyên đề sáng kiến
Hướng dẫn nghiệp vụ
Án lệ
PBGDPL tỉnh
Trang công bố bản án Tòa án
Bộ pháp điển

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 301

Máy chủ tìm kiếm : 9

Khách viếng thăm : 292


Hôm nayHôm nay : 19576

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 63779

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16166344

Tin tức » Trao đổi pháp luật »

Hoc tap HCM
Chúc mừng năm mới

Cần có quy định, giải đáp thống nhất cho việc áp dụng tình tiết giảm nhẹ quy định tại Điểm i Khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017

Thứ tư - 22/06/2022 21:34
Điểm i Khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi. bổ sung 2017 (sau đây viết tắt là BLHS năm 2015) quy định “(i) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng”.
Theo quy định này thì chỉ áp dụng tình tiết giảm nhẹ Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng cho bị can, bị cáo khi họ lần đầu tiên phạm tội và tội phạm mà họ thực hiện gây nguy hại không lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến 03 năm tù.

Khi BLHS năm 2015 còn đang trong giai đoạn sửa đổi, bổ sung thì ngày 07/4/2017 Tòa án nhân dân tối cao có ban hành văn bản giải đáp số 01/GĐ-TANDTC áp dụng điểm h Khoản 1 Điều 46 BLHS năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009 (sau đây viết tắt là BLHS năm 1999) về áp dụng tình tiết Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, cụ thể tại mục 4 Văn bản này giải đáp: (1) Phạm tội lần đầu là từ trước đến nay chưa phạm tội lần nào. Nếu trước đó đã phạm tội và bị kết án, nhưng đã được xóa án tích hoặc chưa bị kết án, nhưng đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa bị kết án, chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự nay bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong cùng một lần phạm tội sau, thì không được coi là phạm tội lần đầu (2) Phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng là phạm tội thuộc một trong các trường họp sau: (2.1) Phạm tội gây nguy hại không lớn cho xã hội mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến 03 năm tù; (2.2) Phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng nhưng người phạm tội có vị trí, vai trò thứ yếu, vai trò thứ yếu trong vụ án có đồng phạm. Tòa án chỉ áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng” quy định tại điểm h Khoản 1 Điều 46 BLHS năm 1999, khi có đủ 2 yếu tố “phạm tội lần đầu” và “thuộc trường hợp ít nghiêm trọng”. Nếu bị cáo phạm tội lần đầu mà không phải thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc ngược lại phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nhưng lần phạm tội này không phải là phạm tội lần đầu thì không áp dụng điểm h Khoản 1 Điều 46 BLHS năm 1999 (điểm i Khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015) để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo.

Khoản 3 Điều 8 BLHS 1999 và điểm a Khoản 1 Điều 9 BLHS năm 2015 Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm”.

Tôi rất đồng tình với quy định và giải đáp về trường hợp (1) tại mục 4 văn bản số 01/GĐ-TANDTC về “phạm tội lần đầu”. Nhưng đối với trường hợp (2) giải đáp cho trường hợp “phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng” của văn bản này như đã  nêu trên là hoàn toàn trái với quy định tại Khoản 3 Điều 8 BLHS năm 1999 và điểm a Khoản 1 Điều 9 BLHS năm 2015. Việc giải đáp pháp luật phải đảm bảo có sự thống nhất và không được trái với quy định của văn bản gốc, văn bản giải đáp số 01/2017 của Tòa án nhân dan tối cao không phải là văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống các văn bản quy phạm phạm luật của nhà nước pháp quyền Việt nam XHCN. 

Khoản 2 Điều 54 BLHS năm 2015 quy định (2) Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể. Tại mục 24 phần giải đáp của Vụ 7 và Vụ 14 VKSND tối cao thì đồng phạm giúp sức với vai trò không đáng kể theo quy định tại Khoản 2 Điều 54 BLHS năm 2015, có thể được hiểu là người có hành vi rất đơn giản, tính chất nguy hiểm cho xã hội thấp, mức độ tham gia hạn chế nhất so với các đồng phạm, thông thường không trực tiếp gây ra hậu quả về vật chất của tội phạm.

Quy định của BLHS về tình tiết “phạm tội lần đầu” quy định tại điểm i Khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015, với tình tiết người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể như quy định tại Khoản 2 Điều 54 BLHS 2015 hoàn toàn không đồng nhất với nhau. Trong khi Tòa án tối cao lại giải đáp trái với quy định của BLHS 2015, cụ thể: (2) Phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng là phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau: (2.1) Phạm tội gây nguy hại không lớn cho xã hội mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến 03 năm tù; (2.2) Phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng nhưng người phạm tội có vị trí, vai trò thứ yếu, vai trò thứ yếu trong vụ án có đồng phạm. Nếu người phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể thì sẽ áp dụng Điều 54 BLHS 2015 để xử lý đối với họ. Chứ không thể áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng như Giải đáp của Tòa án tối cao được.

Trên đây là quan điểm của cá nhân, rất mong các đồng chí, đồng nghiệp cùng nghiên cứu, chia sẻ và góp ý. Và cần có sự thống nhất trong quy định, hướng dẫn, giải đáp để việc vận dụng xử lý đối với tình tiết này.
Nguyễn Công Thành - Phòng 7, Viện KSND tỉnh Quảng Ngãi

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn:

Những tin cũ hơn:

 
Lịch tiếp công dân
Kết quả xử lý đơn
Tin báo tố giác
Kế hoạch - Tài chính
Chuyển đổi số
Nét đẹp Kiểm sát

Ảnh hoạt động

Đăng nhập thành viên